Mạnh Thường Quân, sống về thời Chiến Quốc, nhiều người biết đến nghĩa khí, thích kết giao, tấm lòng quảng đại. Người ta nói ông thường nuôi trong nhà 3000 môn khách. Bất kỳ bạn nào tìm đến, dù chỉ là để xin chén cơm, miếng nước, Mạnh Thường Quân cũng đều trọng đãi phồn thịnh tình. Mỗi bữa ăn, ông đều ngồi dùng bữa chung với họ.
Môn khách của ông được chia làm 3 hạng. Hạng thứ nhất là “Ân xá”, có thể thay mặt Mạnh Thường Quân nên hưởng cơ chế khác lạ: Ăn cá giết mổ, đi xe ngựa. Hạng thứ nhì là “Hạnh xá”, chạm chán việc có thể dùng được, cũng ăn cá làm thịt nhưng không được đi xe ngựa. Hạng sau cuối là “Truyền xá”, không có kỹ năng gì, chủ chốt tới nương nhờ kiếm miếng cơm, manh áo. Khách hạng này chỉ ăn cơm xoàng, đi hay ở cũng không khách hàng nào để ý.
Dĩ nhiên cũng có lúc hạng “Truyền xá” này trở nên hữu ích không ngờ nhờ những tài lẻ rất dị của bản thân. Dưới đây là một câu chuyện đã trở thành điển tích nhiều người biết đến.
|
|
Tranh vẽ Mạnh Thường Quân. Ảnh dẫn qua: blog.sina.com.cn
Năm 298 TCN, Mạnh Thường Quân được cử đi sang sứ nước Tần, mang theo rộng rãi môn khách sang đế đô Hàm Dương. Đích thân Tần Chiêu Tương vương tiếp đãi ông rất hậu. Mạnh Thường Quân tặng cho vua Tần một chiếc áo lông thú rất đẹp. Vua Tần rất trân quý, bèn sai quân hầu cất kỹ vào kho riêng.
Mến mộ tài năng của Mạnh Thường Quân, vua Tần có ý muốn giữ ông lại khiến cho Thừa tướng. Thế nhưng có kẻ sàm pha rằng Mạnh Thường Quân không thực tình quy phục và nên giết mổ đi để trừ hậu hoạ. Vua Tần không nỡ ra tay mà chỉ giam lỏng ông, không cho trở lại Tề nữa.
Mạnh Thường Quân rất lo sợ, không nghĩ ra kế nào để tháo thân. Một hôm, có người vào mách với ông rằng nên mang tiến thưởng bạc đến đút lót cho người thiếp yêu của vua Tần để cầu cứu. Mạnh Thường Quân cho người tới ra mắt người thiếp đó. Nàng nói: “Nói giúp trước mặt bệ hạ thì không không dễ dàng nhưng ta muốn có một chiếc áo lông thú”.
Mạnh Thường Quân thắc mắc: “Vốn có một chiếc áo lông thú thì đã tặng cho Tần vương, chẳng lẽ bây chừ đòi lại?”. Một môn khách đi cùng bước ra nói: “Tôi có cách thức lấy được chiếc áo đó trong kho vua Tần”. Ngay trong đêm, môn khách đó mặc áo quần nguỵ trang thành hình con chó, vượt tường, trèo tham gia kho nhà vua, giả làm tiếng chó sủa để binh quân nhân chủ quan.
Sau đó, đợi khi quân nhân canh đã ngủ say, người đó bèn cậy khoá, lẻn vào trộm cắp được chiếc áo lông thú mang về. Mạnh Thường Quân đem tặng lại áo cho người thiếp yêu của vua. Người thiếp đó xin vua Tần tha cho Mạnh Thường Quân về nước. Vua Tần đồng ý.
|
|
“Gà gáy, chó trộm” đã cứu thoát Mạnh Thường Quân khỏi đất Tần. Ảnh dẫn qua: blog.sina.com.cn
Như người chết trôi vớ được cọc, Mạnh Thường Quân quét dọn hành lý tức khắc xuất phát hôm mai không nghỉ, chỉ sợ Tần vương đổi ý. Nhưng đến cửa Hàm Cốc ở biên thuỳ nước Tần thì trời vừa đúng nửa đêm. Vốn nước Tần quy định phải tới buổi sáng sớm, nghe tiếng gà gáy mới được mở cửa ải để quần chúng chuyển động.
Mọi người hoảng loạn chưa nhân thức khiến sao thì có một môn khách khác đứng ra: “Tôi có chút tài mọn, xin được giúp chúa công”. Người đó bèn giả khiến tiếng gà gáy, gáy lên mấy tiếng vang lớn. Gà ở vùng xung quanh nghe tiếng gáy tưởng trời đã sáng, đều đồng thanh gáy lớn. Binh sĩ canh giữ cửa Hàm Cốc liền vội thành lập cửa thông quan. Mạnh Thường Quân nhờ đó mà thoát thân. Tần vương quả nhiên về sau nghĩ lại, phái binh đuổi gấp nhưng đến nơi mới biết Mạnh Thường Quân đã đi khỏi rồi.
Về sau, điển tích Mạnh Thường Quân nhì lần được môn khách cứu nạn được trần gian gọi là: “Kê minh cẩu đạo” (nghĩa là: gà gáy, chó trộm). Ví như không có lòng hào hiệp, khoan thứ, sẵn sàn nuôi nấng môn khách không kể hình thức trông chung, Mạnh Thường Quân có nhẽ đã chẳng thể đi về Tề quốc nổi.
Người xưa quan niệm, bao dung, rộng lượng là một phẩm chất của người quân tử. Người nhân thức bao dung có tấm lòng thực thụ giống như biển cả, có thể thâu góp nước trong khoảng vô vàn con sông. Họ trợ giúp người khác lên đường trong khoảng lòng nghĩa hiệp, thiện tâm mà không cầu được báo ân, đền ơn. Dù là không cầu báo đền nhưng người có lòng bao dong tất sẽ có phúc báo. ngừng thi côngĐây gọi là “gieo nhân gì, gặt quả nấy”. Cứu vớt người khác trong cơn hoán vị nạn, khi bạn dạng thân gặp mặt chuyện rắc rối, chắc chắn sẽ được trả ơn.
Giả thử, giả dụ Mạnh Thường Quân chê bai mà không dung những môn khách thuộc hạng thấp kém như “gà gáy, chó trộm” trên kia, thử hỏi trong lúc nguy cấp ấy khiến sao sắm được lối thoát? Và giả dụ chẳng vì cảm kích tấm lòng trượng nghĩa của Mạnh Thường Quân, liệu những môn khách kia có thể liều mình vì chủ như thế được chăng?
ĐKN/Suu tầm
Xem thêm: Mua Hàng Nhật Online
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét